Przewlekła kontrola – bezprawne odsetki

03-09-2017, 22:00

Wyliczenie czynności, które organ podatkowy musiał podjąć w postępowaniu, to jeszcze nie dowód na to, że musiało się ono przedłużyć — ocenił sąd.

Jeśli decyzja pokontrolna trafi do podatnika po sześciu miesiącach od wszczęcia postępowania, pobieranie odsetek od zaległości jest nieuprawnione. W praktyce jednak bywało inaczej, organy podatkowe naliczały je mimo upływu tego terminu, tłumacząc, że kontrola zakończyła się z opóźnieniem nie z ich winy. Według sędziów, trzeba to jednak precyzyjnie uzasadnić.

Spór o wyjątek

W Gdańsku zapadł niedawno ważny wyrok w sprawie dotyczącej tego tematu. Tamtejszy wojewódzki sąd administracyjny (WSA) rozpatrywał skargę podatniczki na postanowienie organu skarbowego dotyczące zaliczenia na poczet zaległości podatkowej nadwyżki naliczonego podatku od towarów i usług (VAT) nad należnym. Wyjaśnianie prawidłowości rozliczeń tego podatku trwało na tyle długo, że decyzja zamykająca kontrolę została podatniczce doręczona po znacznym upływie ustawowego okresu sześciu miesięcy — 18 czerwca 2016 r., podczas gdy postępowanie wszczęto 27 listopada 2012 r. Według organu podatkowego, na taki czas prowadzenia czynności wpłynął stopień skomplikowania sprawy i gromadzenie obszernego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej podnosił, że opóźnienie w wydaniu decyzji powstało z przyczyn niezależnych od organu kontroli skarbowej. — Spór z organami podatkowymi dotyczył interpretacji art. 24 ust. 5 i 6 ustawy o kontroli skarbowej. Ustawa, choć uchylona 1 marca 2017 r., jest nadal stosowana do postępowań wszczętych przed wejściem w życie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej. Według tych przepisów, jeżeli sześciomiesięczny termin prowadzenia czynności kontrolnych zostanie przekroczony, ostatnim dniem, za który powinny być naliczane odsetki za zwłokę, jest dzień doręczenia podatnikowi postanowienia o rozpoczęciu postępowania. To wynika z zasady, że w takim przypadku odsetki nie należą się od jego wszczęcia do otrzymania decyzji — wyjaśnia Joanna Marczuk, konsultant w Crido Taxand.

Ciężar dowodu

W przepisach tych jest jednak wyjątek (określony w art. 24 ust. 6), że tej generalnej zasady nie stosuje się, jeżeli do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się kontrolowany lub jego przedstawiciel — albo powstało ono z przyczyn niezależnych od organów podatkowych. Joanna Marczuk zwraca uwagę, że często za takie przyczyny uznają one każde zachowanie strony, także niezawinione, nawet składanie pism z wnioskami dowodowymi czy przedstawiających argumentację podatnika.

WSA w Gdańsku takiej argumentacji nie przyjmuje. W rozpatrzonej niedawno sprawie ocenił, że art. 24 ust. 6 można zastosować jedynie wyjątkowo. Nie uznał przy tym, aby ogólnikowe wyjaśnienia i wyliczenie czynności podjętych w postępowaniu wystarczyły do wskazania, że do jego wydłużenia przyczynił się podatnik lub kwestie niezależne od urzędu. Sąd stwierdził, że ciężar dowodu spoczywa na organie podatkowym i musi swoje racje wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, co ma szczególne znaczenie, bo analizowane przepisy mają chronić kontrolowanych przed niekorzystnymi skutkami przewlekłości postępowań i zdyscyplinować organy podatkowe do ich szybkiego prowadzenia (sygn. akt I SA/Gd 561/17). W razie przekroczenia ustawowych terminów organ podatkowy powinien wykazać, że jego działania były zasadne, niezbędne i podejmowane niezwłocznie w celu należytego wyjaśnienia sprawy i jej merytorycznego załatwienia. Takiego warunku nie spełnia np. samo wyliczenie podjętych czynności. Fiskus powinien w sposób jasny i czytelny przedstawić analizę swoich działań kontrolnych w kontekście ich celowości i czasu prowadzenia postępowania.

— Przyjęcie tego poglądu przez organy podatkowe powinno zakóczyć się uznaniem za nienależne dużej części odsetek naliczonych w trakcie toczących się postępowań — komentuje Joanna Marczuk.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Być może zainteresuje Cię też:

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Firmy / Przewlekła kontrola – bezprawne odsetki