Słowniczek: Ważne pojęcia związane z wydobyciem gazu łupkowego

PB
opublikowano: 30-03-2011, 00:00

ARI — Advanced Resources International Inc., działająca od lat 70. amerykańska firma prowadząca badania geologiczne. Specjalizuje się w badaniu złóż niekonwencjonalnych, zaawansowanym pozyskiwaniu ropy (Enhanced Oil Recovery), sekwestracji dwutlenku węgla.

BTU — British Thermal Units, jednostka energii używana głównie w USA. 1 BTU

to ilość energii potrzebna do podniesienia temperatury jednego funta wody o jeden

stopień Fahrenheita. Wartość 1 BTU to od 1054 do 1059 J.

CERA — Cambridge Energy Research Associates (dokładnie IHS CERA). Uznana amerykańska firma konsultingowa i business intelligence zajmująca się surowcami energetycznymi, z siedzibą w Cambridge, Massachusetts. Założycielem i prezesem firmy jest Daniel Yergin, autorytet w zakresie geopolityki i ekonomii surowców energetycznych, szczególnie ropy naftowej, autor nagrodzonej nagrodą Pulitzera książki "The Prize: The Epic Quest for Oil, Money and Power". CERA należy do notowanej na nowojorskiej giełdzie IHS Inc. (Information Handling Services) — grupy prowadzącej działalność wydawniczą (np. "Jane’s Defence Weekly") i business intelligence.

EIA — Energy Information Administration, część amerykańskiego departamentu ds. Energii (US Department of Energy), zajmuje się gromadzeniem informacji i publikacją analiz o zasobach surowców energetycznych oraz rynku energii w Stanach Zjednoczonych i na świecie.

IEA — International Energy Agency. Międzynarodowa Agencja Energii skupiająca 28 krajów, w tym Polskę (od 2008 r.). Założona podczas kryzysu naftowego w latach 1973-74, miała pierwotnie na celu koordynację działań w czasach kryzysu dostaw surowca. Obecnie Agencja jest platformą do wypracowywania wspólnej polityki w zakresie bezpieczeństwa energetycznego, rozwoju gospodarczego i ochrony środowiska

KONCESJA — zgodnie z ustawą z 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z późn. zm.) prowadzenie działalności w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów (w tym złóż niekonwencjonalnych) wymaga uzyskania koncesji, której udziela Minister Środowiska. Z wnioskiem o udzielenie koncesji na przedmiotową działalność może się zwrócić każdy przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą na podstawie ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 07, Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.), dotyczy to również przedsiębiorców z kapitałem zagranicznym. Wymagania, jakie powinien spełniać wniosek o udzielenie koncesji, określają przepisy ustaw o swobodzie działalności gospodarczej i Prawo geologiczne i górnicze (Pgig). Do wniosku o udzielenie koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż kopalin należy dołączyć projekt prac geologicznych. Szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać projekty prac geologicznych, określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z 19 grudnia 2001r. (Dz. U. 153 poz. 1777) w sprawie projektów prac geologicznych. Podmiot ubiegający się o koncesję na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin ma prawo do nieodpłatnego wykorzystania informacji geologicznej przysługującej Skarbowi Państwa w celu sporządzenia projektu prac geologicznych.

ODWIERTY HORYZONTALNE — technika polega na początkowym wykonaniu odwiertu pionowego, a następnie po osiągnięciu zakładanej głębokości — zmianie trajektorii otworu na poziomy i dalszym poziomym wierceniu w docelowej warstwie skalnej nawet na odległość ponad kilometra od wieży. Odwierty horyzontalne — dzięki możliwości czerpania ze znacznie większej przestrzeni złoża niż tradycyjne odwierty horyzontalne — stosuje się do eksploatacji gazu z łupków. Obecna technologia pozwala na pionowe wiercenie do głębokości powyżej 7 km oraz odcinków poziomych przekraczających 3 km.

PŁUCZKA — płyn stosowany przy wierceniu otworów wiertniczych spełniający szereg ważnych funkcji — od usuwania zwiercin z otworu i wynoszenia ich na powierzchnię przez chłodzenie i smarowanie świdra oraz przewodu wiertniczego, zabezpieczenie stabilności ścian otworu na przewiercanych odcinkach, kontrolę ciśnienia w otworze czy dostarczanie informacji o przewiercanych skałach w otworach horyzontalnych po przekazywanie mocy hydraulicznej i wprawianie w ruch obrotowy świdra wiertniczego.

SHALE GAS — gaz wydobywany z łupków (skał łupkowych). Dla przykładu: gaz w łupkach sylurskich powstał na drodze przeobrażenia substancji organicznej pochodzenia roślinno-zwierzęcego. Szczątki te gromadziły się wraz z drobnymi okruchami mineralnymi na dnie basenów morskich przez setki milionów lat. Przykryta warstwą mułu materia organiczna w warunkach beztlenowych stopniowo rozkładała się i zamieniała w gaz ziemny lub ropę naftową pod wpływem wysokiej temperatury i wysokiego ciśnienia, które zamieniało ił i muł w łupek.

SZCZELINOWANIE HYDRAULICZNE — gdy w strefie poddanej obróbce wytworzy się odpowiednia ilość szczelin, tłoczony wraz z wodą piasek o dobranej do porowatości skały, granulacji wciska się w pęknięcia i uniemożliwia ich zamknięcie, tworząc jednocześnie naturalne drogi komunikacji dla gazu dopływającego do otworu. Istnieje ogromna liczba wariantów operacji szczelinowania. Do płynu szczelinującego o regulowanych parametrach lepkości, zwilżalności, ciężaru właściwego dodaje się w niewielkich ilościach (do kilku procent) różne substancje chemiczne umożliwiające poprawne wykonanie zabiegu. Jako wypełniacz można zamiast piasku stosować również materiały ceramiczne, metalowe i plastikowe kulki oraz płyny polimerowe, które przekształcają się w siatkę splątanych włókien. Otwieranie szczelin kontroluje się za pomocą sond mikrosejsmicznych i światłowodów.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: PB

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Tematy