TK: zapisy o wzajemnej kontroli przedsiębiorców niezgodne z konstytucją

27-04-2004, 16:13

PAP: Trybunał Konstytucyjny uznał we wtorek za niezgodne z konstytucją te zapisy obowiązującej ustawy o podatku VAT oraz rozporządzenia do ustawy, które mówią, że nabywca danego towaru może odliczyć podatek VAT na podstawie faktury, jeśli sprzedawca towaru posiada kopię tej faktury.

Sędziowie uznali ten przepis za nadmiernie uciążliwy i restrykcyjny. Podkreślili jednak, że niekonstytucyjność tych przepisów nie stanowi podstawy do zwrotu zapłaconych na ich mocy podatków.

Zakwestionowane przez Trybunał rozporządzenie ministra finansów mówi, iż jeśli nabywca posiada fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, taki dokument nie jest podstawą do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Natomiast art. 32 ustawy o VAT zakłada, że podatnik wystawiający fakturę VAT ma obowiązek na żądanie nabywcy udostępnić mu wgląd w dowody księgowe oraz ewidencję w zakresie sprzedaży towarów.

Trybunał rozpatrzył we wtorek wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, który argumentował, że nabywca towaru ponosi skutki nierzetelności swojego kontrahenta, a to utrudnia prowadzenie działalności gospodarczej. Rzecznik uzasadniał, że to organ podatkowy ma obowiązek kontroli, czy podatnik prawidłowo rozlicza VAT, a nie jego kontrahenci.

W czasie rozprawy przed Trybunałem argumenty Rzecznika poparł występujący w imieniu Sejmu poseł Dariusz Bachalski (PO). Trybunał nie przychylił się natomiast do argumentów przedstawianych przez dyrektor departamentu podatków pośrednich w Ministerstwie Finansów Hannę Majszczyk. Według niej, takie zapisy w ustawie o VAT chronią przed nadużyciami. Zapobiegały sytuacji, w której ktoś wystawia faktury dla siebie samego, niepotwierdzoną w innych dokumentach.

Sędzia Ewa Łętowska uzasadniała w wyroku, że podatnicy, którzy wystawili fakturę VAT, muszą faktycznie poddać się kontroli innego podatnika, aby udostępnić mu dowody księgowe i wystawić kopię deklaracji podatku VAT.

"Jest to w istocie w większym stopniu sprawdzeniem rzetelności podatnika-sprzedawcy i wypełniania przez niego podatkowych obowiązków wynikających z ustawy o VAT niż upewnienie się przez podatnika-nabywcę co do tego, iż może potraktować posiadany oryginał faktury VAT jako podstawę danych wykazywanych w deklaracji podatku" - powiedziała Łętowska.

Za nieuzasadnione uznała karanie nabywcy, który już uiścił podatek, polegające na tym, że będzie musiał go płacić drugi raz, dlatego że sprzedawca nie przechował kopii faktury VAT. To do organów podatkowych należy kontrolowanie.

Według Bachalskiego, jest to bardzo ważny wyrok dla przedsiębiorczości.

"Nie może być tak, że cel uświęca środki i każdy, nawet niespójny i niezgodny z konstytucją zapis, uzasadnia łamanie innych praw i utrudnianie działalności gospodarczej" - powiedział PAP poseł.

"To jest bardzo ważny wyrok, ponieważ likwiduje odpowiedzialność zbiorową przedsiębiorców. Nie będzie można karać przedsiębiorcy A, jeśli przedsiębiorca B nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z ustawy o VAT w stosunku do budżetu" - dodał.

Majszczyk przyznała jednak w trakcie rozprawy, że podobny zapis dotyczący wzajemnej kontroli kontrahentów został przeniesiony do nowej ustawy o VAT, która wejdzie w życie 1 maja 2004 r. Dyrektor nie odpowiedziała jednoznacznie po ogłoszeniu wyroku, czy ministerstwo planuje zmianę tych przepisów. Powiedziała jedynie, że ta kwestia należy do Sejmu.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Gospodarka / TK: zapisy o wzajemnej kontroli przedsiębiorców niezgodne z konstytucją