Zegar zaczął tykać

  • Jagoda Fryc
opublikowano: 01-04-2014, 00:00

Od dziś do końca lipca każdy Polak opłacający składki emerytalne musi zdecydować, czy chce je odkładać tylko w ZUS, czy również w OFE

Ja oraz większość członków mojej rodziny w całości będziemy odkładać składkę emerytalną w ZUS z państwowymi gwarancjami, które nie podlegają rodzajom ryzyka czy hazardowi związanemu z grą na rynku kapitałowym — taką decyzję podjął już premier Donald Tusk, a inni, którzy są aktywni zawodowo i opłacają składkę emerytalną, muszą ją podjąć do końca lipca. Wyjątkiem są osoby, którym do emerytury zostało 10 lat lub mniej. Ich składki trafią do ZUS, gdzie w comiesięcznych ratach popłynie także zgromadzony w OFE kapitał.

fot. istockphoto.com
fot. istockphoto.com
None
None

Bezczynność to też czynność

Gdy do końca lipca nie zrobimy nic lub nie poinformujemy o decyzji zgodnie z przepisami, całość składki popłynie do ZUS. Jeśli więc chcemy oszczędzać w OFE, musimy wypełnić deklarację, którą można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub w oddziale ZUS — w 127 placówkach są także automaty, które umożliwiają wypełnianie i wysyłanie oświadczeń. Wypełnioną deklarację należy złożyć w ZUS osobiście, wysłać pocztą (liczy się data stempla pocztowego) lub w formie elektronicznej poprzez konto w systemie ePUAP (www. pue.zus.pl, kto nie ma konta i tak będzie musiał udać się do placówki ZUS, aby zarejestrować się w systemie). Podjęta w tym roku decyzja emerytalna nie jest ostateczna. Każdy ubezpieczony będzie mógł w 2016 r. przez trzy miesiące zmienić zdanie i wrócić do OFE lub wycofać się z niego. Później okienko transferowe ma być otwierane co cztery lata. Dotyczy to jednak wyłącznie nowych składek. Warto też pamiętać, że 10 lat przed emeryturą nasze oszczędności i tak będą stopniowo przenoszone z OFE do ZUS — rocznie po jednej dziesiątej kapitału.

Ile, gdzie i jak

Składka emerytalna wynosi 19,52 proc. wynagrodzenia. Jeśli zdecydujemy się gromadzić pieniądze na emeryturę wyłącznie w ZUS, wówczas 12,22 proc. z tej składki będzie księgowane na koncie w ZUS, a 7,30 proc. na subkoncie. Jeżeli postawimy na OFE, to na konto w ZUS trafi 12,22 proc., na subkonto ZUS — 4,38 proc. (łącznie 16,6 proc.), a do OFE popłynie 2,92 proc. Każdy, kto zapomniał, do którego OFE należy oraz ile zdołał już uzbierać, może to sprawdzić w oddziale ZUS albo na stronie www.pue.zus.pl. Zakładając, że decydujemy się oszczędzać w OFE i zarabiamy 3 tys. zł, to wówczas składka emerytalna wynosi niecałe 600 zł, z czego prawie 510 zł trafi do ZUS, a niecałe 90 popłynie do OFE. Bez względu na to, jakiego wyboru dokonamy do końca lipca, to i tak nasza emerytura będzie relatywnie niska. Eksperci prognozują, że osoby, które dziś mają około 30 lat po przejściu w stan spoczynku zawodowego, mogą liczyć na emeryturę w wysokości 30-40 proc. ostatniego wynagrodzenia. Dlatego ważne jest, aby samodzielnie oszczędzać na jesień życia.

OFE czy ZUS?


OFE


Stopy zwrotu

Fundusze emerytalne muszą dziś większość aktywów mieć w ryzykownych akcjach, ale z każdym rokiem minimalny udział tej grupy aktywów będzie malał. OFE mogą też kupować obligacje firm oraz miast i gmin, a także inwestować na zagranicznych giełdach. W latach 2000-12 średnioroczna stopa zwrotu funduszy, które wtedy inwestowały większość aktywów w obligacje skarbowe, wyniosła około 8 proc. netto.

Bezpieczeństwo
Emerytura z OFE uzależniona będzie od sytuacji na rynku finansowym, gdzie hossy przeplatają się z bessami. Portfele funduszy emerytalnych przypominają fundusze akcyjne. A te w 2008 r. straciły około 50 proc. po to, by w 2009 r. zyskać 40 proc. To pokazuje, że OFE mogą sporo zarobić, ale nie dają gwarancji ochrony kapitału.

Dziedziczenie
Pieniądze są dziedziczone. Gdy ubezpieczony nie dożyje wieku emerytalnego lub umrze po trzech latach od uzyskania praw do emerytury, wówczas połowę zgromadzonego kapitału otrzymuje jego małżonek w formie transferu składek na jego konto w OFE. Druga połowa składek trafia do osób, które wskażemy przy podpisywaniu umowy z funduszem.

Dywersyfikacja
Gdy zdecydujemy się oszczędzać w OFE, zdywersyfikujemy źródła naszej emerytury. Wybór OFE powinny szczególnie rozważyć osoby młode, którym do emerytury zostało jeszcze wiele lat.

Bankructwo
O ile OFE nie może zbankrutować, to PTE, które nim zarządza, już tak. W takiej sytuacji zarządzanie funduszem przejmuje inne działające PTE. Stabilność towarzystw emerytalnych zapewniają odpowiednie kapitały własne.


ZUS


Stopy zwrotu

ZUS wydaje składki na bieżące świadczenia, jednocześnie zapisuje wysokość kapitału na wirtualnym koncie oraz dolicza waloryzację. Wskaźnik indeksacji za dany rok zależy od inflacji i realnego wzrostu płac. Z danych ministerstwa pracy wynika, że w latach 2000-12 indeksacja wynosiła średnio 6,8 proc. rocznie.

Bezpieczeństwo
Emerytura z ZUS jest gwarantowana konstytucyjnie i ustawowo. Warto jednak pamiętać, że choć ryzyko bankructwa kraju jest praktycznie zerowe, to jednak w przypadku problemów w finansach publicznych zmianie może ulec sposób waloryzacji składek. Taką możliwość dają już dotychczasowe orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

Dziedziczenie
W ZUS dziedziczone są wyłącznie pieniądze zgromadzone na subkoncie. Jeżeli nie dożyjemy emerytury lub jeżeli umrzemy w ciągu trzech lat po uzyskaniu prawa do emerytury, składki z subkonta emerytalnego trafiają do uposażonych.

Dywersyfikacja
Decydując się tylko na ZUS, uzależniamy wysokość naszej emerytury wyłącznie od kondycji polskiej gospodarki.

Bankructwo
ZUS jest częścią systemu finansów publicznych i może zbankrutować tylko wtedy, gdyby zbankrutowało całe państwo.

 

OKIEM EKSPERTA
Wybieram OFE, bo…
JAROSŁAW NIEDZIELEWSKI
dyrektor departamentu inwestycji w Investors TFI
Biorąc pod uwagę mój konserwatyzm i niechęć do rewolucyjnych zmian, wolę pozostać w OFE. Po znaczących zmianach w kształcie systemu emerytalnego fundusze emerytalne należy traktować jako szansę na zwiększenie przyszłej emerytury. Nowe rozwiązania powodują, że waga oszczędności zgromadzonych w OFE w całości naszej emerytury nie przekroczy kilkunastu procent. W związku z tym, mimo że OFE od lutego stały się funduszami typowo akcyjnymi, to ryzyko inwestycyjne dla całości przyszłych wypłat jest ograniczone. Istnieje natomiast znacząca szansa, że dzięki inwestycjom w akcje fundusze emerytalne wypracują wyniki lepsze niż waloryzacja w ZUS. Tym bardziej że na jej wartość niekorzystnie wpłynie pewnie pogarszająca się struktura demograficzna Polaków, a dodatkowo politycy w każdej chwili mogą też zdecydować się na zmianę jej zasad. Dlatego, jeśli mamy perspektywę co najmniej 15-20 lat opłacania składek, a tak jest w moim przypadku, pozostanie przy OFE wydaje się rozsądną decyzją. Tym bardziej że nie jest ona ostateczna.

 

OKIEM EKSPERTA
Wybieram ZUS, bo…
GRZEGORZ ZATRYB
główny strateg Skarbca Holding
System emerytalny to element kontraktu społecznego, w którym cywilizowani ludzie umawiają się, że młodsi nie pozwalają starszym umierać na ulicach z głodu i chorób. Dlatego ci pierwsi płacą składki, z których na bieżąco wypłacane są emerytury. Jeżeli ktoś oczekuje po emeryturze czegoś więcej, to powinien oszczędzać, a nie łudzić się, że z zadłużania państwa powstaną w cudowny sposób dostatnie emerytury. Dług trzeba będzie kiedyś spłacić. Wolę za to zadłużanie nie ponosić już odpowiedzialności. Warto także pamiętać, że państwowa emerytura będzie służyła przede wszystkim do zaspokojenia podstawowych potrzeb, stąd wystawianie jej na ryzyko związane z rynkami finansowymi po prostu nie pasuje do charakteru tych pieniędzy. Z tych względów nie zadeklaruję pozostania w OFE i pozwolę, aby moje składki emerytalne w całości spływały do ZUS. Będą one uczciwie indeksowane, co zapewni stopę zwrotu lepszą niż z obligacji skarbowych i zapewne podobną do tej z akcji, przy znacznie niższym ryzyku.
© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Jagoda Fryc

Polecane