Skuteczność KNUiFE to wielka niewiadoma

Beata Balas-Noszczyk
03-04-2002, 00:00

Z końcem marca 2002 r. przestały funkcjonować Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń (PUNU) oraz Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi (UNFE). Od 1 kwietnia 2002 r. kompetencje i zadania tych organów przejęła Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE). 1 stycznia 2003 r. komisja przejmie także zadania należące obecnie do Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych.

Tę reorganizację wprowadziła ustawa o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych.

Zgodnie z nowymi przepisami, KNUiFE jest centralnym organem administracji rządowej nadzorującym działalność ubezpieczeniową, fundusze emerytalne oraz pracownicze programy emerytalne. Nadzór nad komisją sprawować będzie minister finansów. Obecnie trudno jeszcze ocenić, jaki będzie wpływ zmian na funkcjonowanie nadzoru ubezpieczeniowego oraz nad funduszami emerytalnymi. Stanie się to możliwe dopiero po podjęciu przez komisję konkretnych działań nadzorczych.

Znaki zapytania

Od pewnego czasu trwają dyskusje na temat potrzeby oraz skutków łączenia organów nadzoru nad instytucjami finansowymi.

Nie ulega jednak wątpliwości, że polskie ustawodawstwo w tym zakresie podąża za wyraźną tendencją przenikania się nadzoru nad sektorami usług finansowych, w tym ubezpieczeniowego i funduszy emerytalnych. Przy wprowadzaniu tak radykalnych zmian konieczna jest jednak pewność, że rynek jest na to przygotowany. Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy polskie rynki ubezpieczeniowy oraz funduszy emerytalnych gotowe są na przyjęcie nowego organu nadzoru. Należy też zastanowić się, jak dalece przygotowany jest na te zmiany sektor ubezpieczeń zdrowotnych, który przecież od 1 stycznia 2003 r. również podlegać będzie bezpośrednio KNUiFE, oraz czy nie należałoby wstrzymać się z wprowadzeniem zmian w nadzorze ubezpieczeń zdrowotnych, dopóki nie zostanie zreformowany system opieki zdrowotnej i do świadczenia usług nie zostaną dopuszczone prywatne instytucje.

Trudno także przewidzieć, jak organ o tak szerokich kompetencjach będzie funkcjonować na polskim rynku oraz jakie efekty przyniesie jego wprowadzenie. Pozostawienie części uprawnień regulacyjno-nadzorczych ministrowi finansów nie powinno wpłynąć destabilizująco na wykonywanie nadzoru w praktyce. Można spodziewać się, że powstanie KNUiFE pozytywnie wpłynie na pracownicze programy emerytalne, funkcjonujące dotychczas pod nadzorem UNFE. Połączenie organów nadzoru w omawianym zakresie powinno przynieść efekty pozytywne, co być może przyczyni się również do zwiększenia popularności produktów ubezpieczniowych oferowanych w ramach trzeciego filaru.

Niewątpliwą konsekwencją powstania KNUiFE może być opóźnienie w rozpatrzeniu spraw wszczętych przed UNFE i PUNU. Na spowolnienie procesów decyzyjnych może też wpłynąć wykonywanie niektórych zadań wspólnie przez komisję i ministra finansów.

Głosy krytyczne

Krytycy likwidacji PUNU i UNFE wskazują, że organy te sprawdziły się w praktyce. Przeciwnicy ich połączenia uważają, że ta zmiana nie będzie korzystna dla członków otwartych funduszy emerytalnych z powodu odmienności wymogów nadzorczych w stosunku do zakładów ubezpieczeń i towarzystw oraz funduszy emerytalnych. Olbrzymie znaczenie ma problem pogodzenia sposobu kontrolowania tych podmiotów. Jest to tym trudniejsze, iż niemałą część akcjonariuszy PTE stanowią zakłady ubezpieczeń, a dotychczasowa praktyka UNFE zmierzała do utrzymania i angażowania w nie jak najwyższych kapitałów. Angażowanie jak największych kapitałów w PTE może być sprzeczne z dotychczasową praktyką PUNU, polegającą na ograniczaniu angażowania środków zakładu ubezpieczeń w jedną inwestycję. Można mieć wątpliwości, czy w tym zakresie uda się pogodzić interesy ubezpieczonych oraz członków otwartych funduszy emerytalnych.

Jednak można spodziewać się, że ujednolicenie procedur kontroli nad wszystkimi podmiotami poddanymi nadzorowi KNUiFE przyczyni się do sprawniejszego wykonywania na nimi nadzoru. Na razie nie można jednoznacznie stwierdzić, jak od strony organizacyjnej będzie przebiegać przejmowanie majątku PUNU i UNFE przez komisję. Pozostaje także problem pracowników likwidowanych urzędów. Wiele problemów może rozwiązać brzmienie statutu KNUiFE.

W dobrą stronę

Utworzenie jednego organu nadzoru należy jednak uznać za zmianę uzasadnioną. Ujednolicenie nadzoru wprowadzi możliwość pełniejszej kontroli uczestników rynku finansowego. Jest to o tyle istotne, że w ostatnich latach dostrzegamy na rynku usług finansowych tendencję do łączenia i uzupełniania się usług należących do różnych sektorów, np. bancassurance. Wiąże się to z tworzeniem w Polsce grup finansowych, w skład których coraz częściej wchodzą zakłady ubezpieczeń, banki i inne podmioty z sektora finansowego. Prowadzą one wspólną politykę inwestycyjną oraz działalność akwizycyjną. Połączenie organów nadzoru może być też początkiem konsolidacji organów nadzoru nad instytucjami finansowymi, który w przyszłości obejmie również banki czy też fundusze inwestycyjne.

Autor jest partnerem w kancelarii prawnej Lovells Boesebeck Droste

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Beata Balas-Noszczyk

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Skuteczność KNUiFE to wielka niewiadoma