Tysiące plików z danymi VAT czeka na kliknięcie

23-02-2017, 22:00

Za chwilę kolejni podatnicy zaczną odkrywać fiskusowi szczegóły swoich transakcji — za sprawą JPK, który może też przydać się w codziennym biznesie

To już ostatnie dni na wywiązanie się z obowiązku przesłania ministrowi finansów informacji JPK_VAT za styczeń tego roku. Trzeba to zrobić bez wezwania. Najpóźniej 27 lutego. Dla części podatników to nic nowego — z obowiązkiem tym mają do czynienia od połowy 2016 r. Duże firmy objęto nim w pierwszej kolejności, mniejszym dając więcej czasu, który jednak już się kończy. Od tego roku również mali i średni przedsiębiorcy muszą przekazywać fiskusowi dane o prowadzonej ewidencji zakupu i sprzedaży dla potrzeb rozliczeń podatku od towarów i usług (VAT) elektronicznie w formacie wspomnianego pliku JPK _VAT.

Zobacz więcej

NIE TYLKO DLA FISKUSA: — JPK jest zbiorem zawierającym dane na poziomie analitycznym — poszczególnych linii transakcji, co daje potencjalnie możliwość wykorzystania go do innych celów, nie tylko do wypełnienia obowiązku wobec fiskusa — mówi Andrzej Tajchert, partner w zespole doradztwa informatycznego w KPMG w Polsce. ARC

Do 2018 r. mikroprzedsiębiorcy są jeszcze z tego zwolnieni. Jak już pisaliśmy, informacja za styczeń wyjątkowo powinna być złożona do 27 lutego. Ustawowy termin to 25. dzień miesiąca, jednak tym razem wypada on w sobotę i podatnicy zyskali dodatkowy czas na wywiązanie się z zadania, którego niedopełnienie może zostać potraktowane jako naruszenie obowiązku podatkowego. Zwróciło na to uwagę w swoim komunikacie Ministerstwo Finansów (MF). Resort przestrzega, że wtedy należy liczyć się z podjęciem przez urząd skarbowy czynności wyjaśniających oraz zainicjowaniem procedur przewidzianych w Kodeksie karnym skarbowym.

Narzędzie kontroli

JPK_VAT jest informacją składaną obowiązkowo. W przeciwieństwie do pozostałych sześciu struktur Jednolitego Pliku Kontrolnego (JPK), dotyczących np. danych z ksiąg rachunkowych, wyciągów bankowych, faktur sprzedaży, które mają być przesyłane fiskusowi na wezwanie dla celów kontroli. Małe i średnie firmy również od tego roku muszą być do tego przygotowane. Jarosław Oleśniewicz, inspektor kontroli skarbowej w MF, przypomina podczas spotkań z przedsiębiorcami, że JPK wprowadzono po to, aby umożliwić podatnikom przekazywanie informacji organom podatkowym w formie elektronicznej pozwalającej na skrócenie czasu czynności sprawdzających, zmniejszenie ich uciążliwości oraz ograniczenia ich kosztów. Wyjaśnia, że w niebudzących wątpliwości przypadkach ta forma udostępniania danych pozwoli odstąpić od kontroli. Ale też dodaje, że komplementarnym celem wdrożenia JPK jest dostarczenie ministrowi finansów zaawansowanego systemu zarządzania i kontroli dochodów i wydatków budżetu państwa, w szczególności efektywnego systemu identyfikacji i przeciwdziałania wyłudzaniu VAT i unikaniu opodatkowania.

Zmiana podejścia

JPK obejmuje bardzo szeroki zakres danych. Zdaniem przedstawicieli KPMG, jego wprowadzenie oznacza zmianę w podejściu fiskusa do kontroli skarbowej.

— Do tej pory kontrolujący badał wybrany wątek i okres. Prosił o odpowiednie dokumenty, analizował i formułował określone wnioski. Po wprowadzeniu JPK inspektor zapewne zwróci się o przesłanie pliku za badany okres, który trafi na serwer centralny. Tam system automatycznie zbada dane, wyszuka błędy i nieścisłości, np. pod kątem ewentualnego udziału w karuzeli podatkowej czy wewnętrznej spójności danych, czy w innym kontekście wskazanym przez ministerstwo. Automat utworzy raport, a kontrolujący otrzyma gotowy obraz sytuacji i zażąda od podatnika wyjaśnień co do nieprawidłowości, które wynikną z takiej operacji kontrolnej — ocenia Andrzej Tajchert, partner w zespole doradztwa informatycznego KPMG w Polsce.

JPK_VAT musi być przesyłany niezależnie od planów kontrolnych skarbówki. Doradca podatkowy Rafał Szafraniec, partner w dziale doradztwa podatkowego KPMG w Polsce, zwraca uwagę, że objęcie małych i średnich firm obowiązkiem przekazywania danych o ewidencji VAT oznacza, że organy podatkowe będą dysponowały coraz większą wiedzą o prowadzonych przez nie operacjach gospodarczych, których wcale nie musi być mało. — Status małej firmy nie musi oznaczać, że przeprowadza ona niewiele transakcji — dodaje Andrzej Tajchert. Jego zdaniem, resort finansów może być w tych dniach zasypany informacjami JPK_VAT i ma nadzieję, że system to udźwignie.

— Do tej pory resortowi udawało się przyjąć je bez problemów, tyle że mówiło się o ok. 5 tys. plików miesięcznie. Ale za chwilę może ich wpływać kilkadziesiąt, a może nawet kilkaset tysięcy — mówi przedstawiciel KPMG.

Nie wszystko jasne

Wdrożenie systemu JPK wynika z dodanego do Ordynacji podatkowej art. 193a. Magda Chomuszko, analityk w Sage, zwraca uwagę, że forma kontroli, jaką wprowadzono tym przepisem, obliguje przedsiębiorców do ewidencjonowania danych ze szczególną starannością dla zapewnienia ich poprawności. Nie wszystko jednak jest dla nich jasne. Przykładowo, zgodnie z art. 109 ust. 3 ordynacji, ewidencja VAT powinna zawierać m.in. kwoty podatku do zapłaty lub zwrotu z urzędu skarbowego oraz dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji. Jednak pojęcia transakcji nie zdefiniowano. Resort finansów przyjmuje wiele pytań w sprawie nowego obowiązku. Wyjaśnienia publikuje na swojej stronie internetowej. Andrzej Tajchert ubolewa nad tym, że brakuje jednolitej instrukcji, bo niejasności dotyczących struktur JPK jest wiele, na dodatek od jego wprowadzenia wciąż pojawiają się zmiany, aczkolwiek większość z nich idzie w dobrym kierunku.

— Pośpiech, w jakim wprowadzane były te regulacje, zasługuje na krytykę — ocenia Michał Rodak, ekspert podatkowy Grant Thorntona. Twierdzi on, że choć małe i średnie firmy otrzymały więcej czasu na dostosowanie się do nowych wymagań i po doświadczeniach z poprzednich miesięcy administracja skarbowa poprawiła jakość i sprawność niektórych procedur związanych z przesyłaniem JPK, to nadal niektóre kwestie wywołują wątpliwości.

— Chodzi przede wszystkim o brak jednolitego stanowiska ministerstwa w obszarze sposobu prezentacji danych w pliku JPK_VAT. Według naszych doświadczeń, resort finansów w odpowiedziach na indywidualne pytania podatników zajmuje niekiedyodmienny pogląd niż w ogłaszanych publicznie oraz w swoich komunikatach. Wprowadza to chaos, który dezorientuje przedsiębiorców — podkreśla Michał Rodak.

Wewnętrzne analizy

Ekspert podatkowy Grant Thorntona uważa, że samego obowiązku przesyłania rozliczeń w formie JPK nie należy traktować negatywnie.

— Na przykładzie innych państw widać, że comiesięczne raportowanie ewidencji VAT wpływa pozytywnie na uszczelnianie systemu podatkowego — wyjaśnia Michał Rodak. Magdalena Chomuszko twierdzi, że struktury JPK mogą być też przydatne w działalności. Norweskie doświadczenia pokazują, że można je wykorzystać m.in. do obsługi formatu eksportu danych przy zmianie oprogramowania księgowego czy formatów przenoszących dane do innych programów księgowych, takich jak np. systemy zamykające rok czy obliczające podatki. Sami przedsiębiorcy potwierdzają taką przydatność JPK. Według 55 proc. uczestników niedawnego VII Kongresu Podatków i Rachunkowości KPMG można go wykorzystać dla potrzeb wewnętrznych analiz biznesowych.

— JPK jest zbiorem zawierającym dane na poziomie analitycznym — dotyczące poszczególnych linii transakcji, co daje potencjalnie możliwość wykorzystania go do innych celów, nie tylko do wypełnienia obowiązku wobec fiskusa. Mogą to być analizy pod kątem poprawności VAT, ale także ogólniej — spójności danych w firmie z punktu widzenia podatkowego i operacyjnego — przyznaje Andrzej Tajchert. Zwraca on jednak uwagę, że obecny format danych, a w szczególności ograniczone powiązania między danymi zawartymi w poszczególnych strukturach ograniczają te możliwości. Partner w KPMG sądzi, że w miarę ulepszania narzędzi analitycznych MF będzie rozwijało format i zakres danych w JPK.

Zawartość ewidencji VAT

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 109 ust. 3 obowiązującym od tego roku podatnicy VAT muszą prowadzić ewidencję dla potrzeb rozliczeń tego podatku zawierającą więcej niż dotychczas danych niezbędnych do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowującej. Obowiązek ten nie dotyczy przedsiębiorców, którzy wykonują wyłącznie czynności nieobjęte VAT oraz tych, u których sprzedaż jest zwolniona od tego podatku. Nie ma ustawowego wzoru ewidencji. MF przypomina, że od 1 stycznia 2017 r. powinna ona zawierać w szczególności dane niezbędne do określenia: przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości kwot podatku należnego, wysokości korekt podatku należnego, wysokości kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego, wysokości korekty podatku naliczonego, wysokości kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numeru, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.

Spóźnienie z JPK_VAT

MF przypomina, że niedopełnienie obowiązku złożenia pliku JPK_VAT w terminie może zostać potraktowane jako naruszenie obowiązków podatkowych. Według Michała Rodaka, eksperta podatkowego Grant Thornton, podatnik, który nie będzie gotowy na czas z przesłaniem informacji JPK_VAT, może złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego wniosek o przedłużenie terminu. Zwraca uwagę, że organ może na to przystać, chociaż nie ma takiego obowiązku.

 

Resort radzi

MF wyjaśnia, że obowiązek przesyłania informacji JPK_VAT nie dotyczy w tym roku przedsiębiorców, którzy w co najmniej jednym z dwóch ostatnich lat obrotowych: zatrudniali średniorocznie mniej niż 10 pracowników oraz osiągnęli roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych nieprzekraczający równowartości w złotych 2 mln EUR — lub sumy aktywów ich bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat nie przekroczyły równowartości w złotych 2 mln EUR. W przypadku wątpliwości w określeniu statusu MF radzi zwrócić się o pomoc w tej sprawie do urzędu skarbowego.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Iwona Jackowska

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Prawo / Tysiące plików z danymi VAT czeka na kliknięcie