Unia nie chce kolejnego exitu

opublikowano: 24-10-2021, 20:00

Konkluzje szczytów Rady Europejskiej (RE) to dokumenty specyficzne. Nie są publikowane w Dzienniku Urzędowym UE, zatem nie wchodzą do dorobku legislacyjnego, czyli tzw. acquis communautaire – ani jako traktatowe prawo pierwotne, ani na poziomie prawa wtórnego, czyli dyrektyw, rozporządzeń, etc.

Ponieważ jednak RE jest kolegialną głową UE, jej nielegislacyjne konkluzje mają najwyższą rangę polityczną, niczym uchwały partyjnego politbiura. Pełnią również rolę informatora, na jakie kompromisowe zapisy zgodziło się 27 prezydentów/premierów. W tym kontekście zapowiadało się ciekawie, jak RE opisze równie wzniosłymi co pustymi zdaniami wynik ostrego starcia w sprawie praworządności w Polsce. Kolegialna głowa UE poświęciła mu w czwartkowy wieczór ponad dwie godziny, ale w ośmiostronicowych konkluzjach z 21-22 października nie zamieściła… ani słowa! Szefowie państw/rządów zalecili przewodniczącemu Charlesowi Michelowi, by niczego nie zapisywać i zamieść spór pod dywan.

Familijne zdjęcie prezydentów/premierów w holu tzw. Jaja Europy – skrawek jego konstrukcji widać po prawej – w którym obraduje Rada Europejska. Mateusz Morawiecki ustawiony został w trzecim rzędzie obok uczestniczącego w szczycie ostatni raz Andreja Babiša…
Dario Pignatelli

Konkluzje RE śledzę od akcesji Polski w 2004 r. i takiej czarnej dziury nie pamiętam. Temat okazał się zbyt drażliwy politycznie oraz niewygodny dla wielu uczestników szczytu. Wobec braku uzgodnionej wersji pisemnej jesteśmy zdani na propagandową kakofonię z 27 stolic. Sama Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej (KE), potwierdziła trzymanie się warunku zapisanego już w grudniu 2020 r. i zamrożenie stosowania mechanizmu budżetowej warunkowości – chociaż rozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2021 r. – do czasu wydania przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku w sprawie skarg Polski i Węgier właśnie na to rozporządzenie. Rozprawa ruszyła 11 października, opinia rzecznika generalnego (przepowiadająca werdykt) zapowiedziana jest na 2 grudnia, ale wyroku doczekamy się dopiero w 2022 r. TSUE na 99 proc. oczywiście potwierdzi zgodność warunkowości z unijnymi traktatami, ale mechanizm pozostanie jeszcze jakiś czas na papierze, ponieważ KE zalega z wydaniem wytycznych jego stosowania. Zniecierpliwiony Parlament Europejski postanowił złożyć do TSUE skargę na… opieszałość KE, co spowodowało obiecanie przez przewodniczącą kilka dni temu w Strasburgu przyspieszenia działań.

Przed spiralą konfrontacyjnych pozwów i kontrpozwów ostrzegła Angela Merkel. Niemiecka kanclerz na odchodnym zaprezentowała postawę kompromisową, zalecając nieizolowanie rządu Polski mimo wielu jego antyunijnych działań. Posiedzenie RE stało się okazją do pożegnania Angeli Merkel, która w zbiórce prezydentów/premierów pierwszy raz uczestniczyła w październiku 2005 r. i przez 16 lat zaliczyła ich… 107. W tym czasie UE powiększyła się o Bułgarię, Rumunię i Chorwację, ale straciła Zjednoczone Królestwo. Brexit uznawany jest za wydarzenie ważniejsze niż kolejne akcesje. Dlatego koncyliacyjną opinię weteranki wypada uznać za przestrogę przed kolejnymi exitami, co przyjęło ze zrozumieniem wielu podzielających jej obawy członków RE.

Bezdecyzyjny szczyt przedłużył pat w sprawie polskiej praworządności, jakkolwiek ją rozumieć. KE oczekuje od rządu wykonania kroków legislacyjnych, które będą mogły zostać uznane za rzeczywiste przywrócenie niezawisłości sądownictwa. Zapowiedziana likwidacja Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego nie może stać się fikcją sprowadzającą się jedynie do zmiany szyldu. Zwracam również uwagę, że zamrożenie przez KE stosowania mechanizmu warunkowości budżetowej, przynajmniej do wydania wyroku przez TSUE, obejmuje w pakiecie także wątek fatalny – zerowe są szanse zaakceptowania przed tymże wyrokiem naszego Krajowego Planu Odbudowy.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Polecane