Unia nieustannie wspiera transport

Unijni urzędnicy zdają sobie sprawę z tego, że transport to krwioobieg gospodarki. Dlatego miliardy euro zasilają inwestycje właśnie w tej dziedzinie

Główny strumień finansowania inwestycji w transporcie pochodzi z trzech źródeł: Programu Infrastruktura i Środowisko, Programu Polska Wschodnia oraz z programów regionalnych poszczególnych województw. Pieniądze są przeznaczone na inwestycje strategiczne (np. należące do sieci TEN-T.) i na wsparcie lokalnych działań, np. modernizację transportu publicznego czy budowę szlaków rowerowych. Wszystko to razem odmienia mapę transportową Polski.

Infrastruktura i Środowisko

W nowej perspektywie wydatków (na lata 2014-2020) w POIiŚ do dyspozycji jest około 115 mld zł (27 mld euro). Podobnie jak w poprzedniej (2007-2013) także teraz ten program będzie największym źródłem finansowania infrastruktury transportowej, ochrony środowiska, energetyki i gospodarki niskoemisyjnej. — W POIiŚ 2014-2020 większy niż dotychczas nacisk położymy na redukcję emisji i wsparcie gospodarki efektywnie korzystającej z dostępnych zasobów, przez co sprzyjającej środowisku i jednocześnie bardziej konkurencyjnej — mówiła w grudniu 2014 r. Maria Wasiak, minister infrastruktury i rozwoju.

Najwięcej, bo niemal 20 mld euro, ma być przeznaczone na rozwój transportu. Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju (MIiR) zapewnia, że impet inwestycyjny nie słabnie. Część przedsięwzięć drogowych, które będą zasilone pieniędzmi unijnymi, już ruszyła. — Duża część pieniędzy z nowego POIiŚ będzie przeznaczona na dalszy rozwój krajowej sieci drogowej. Budowa niektórych dróg rozpocznie się już w tym roku, właśnie rozstrzygają się przetargi ogłoszone przez Generalną Dyrekcję Dróg i Autostrad jeszcze w 2013 r. — mówi Jan Krynicki z GDDKiA.

Według przygotowanego przez MIiR Programu Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 na nowe drogi ma pójść ponad 90 mld zł. Powstanie dzięki temu ponad 1800 km autostrad i dróg ekspresowych oraz przynajmniej 35 obwodnic. Ponadto, projekt Programu zakłada, że 48,7 mld zł trafi na utrzymanie dróg i zarządzanie nimi. W sumie MIiR wyda na drogi ponad 140 mld zł, z czego niespełna 40 mld zł będzie pochodziło z UE. POIiŚ ma przede wszystkim wspierać rozwój infrastruktury technicznej.

Na rozwój transportu kolejowego program przewiduje ponad 5 mld euro. W tej dziedzinie działania mają być skoncentrowane na uzupełnianiu luk na głównych liniach (magistralach) kolejowych w sieci TEN-T (transeuropejska sieć transportowa), w tym na odcinkach łączących ważne ośrodki przemysłowe i gospodarcze oraz na liniach, które są elementami połączeń portów morskich z zapleczem gospodarczym w głębi kraju.

Wsparcie Polski Wschodniej

Program Polska Wschodnia (POPW) to z kolei ważny instrument wsparcia rozwojupięciu województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego i warmińsko-mazurskiego. 2 mld euro z tego programu mają pójść na rozwój innowacyjnej przedsiębiorczości i na ważne dla dostępności terytorialnej inwestycje w transport publiczny, połączenia drogowe i kolej. Podstawowym celem interwencji POPW ma być wzrost konkurencyjności i innowacyjności makroregionu Polski Wschodniej. A drogi, szlaki kolejowe i transport publiczny nie tylko poprawiają jakość życia mieszkańców regionów, ale i umożliwiają realizowanie zadań biznesowych. Dlatego Polska Wschodnia to jedno z ważniejszych miejsc inwestowania pieniędzy unijnych w kolejnych latach.

— Fundusze chcemy skierować przede wszystkim do przedsiębiorstw, instytucji otoczenia biznesu, na tworzenie i wzmacnianie nowatorskich firm. Poprawie dostępu komunikacyjnego ma służyć rozwój sieci kolejowej w makroregionie oraz transportu drogowego i komunikacji publicznej w miastach wojewódzkich i w ich obszarach funkcjonalnych, bo to właśnie te ośrodki są głównymi rynkami pracy dla całych regionów — mówi Iwona Wendel, wiceminister infrastruktury i rozwoju. W zakresie rozwoju połączeń transportowych dofinansowane będą m.in. linie kolejowe tworzące tzw. Magistralę Wschodnią, która spina stolice makroregionu. Inwestycję z unijnym wsparciem 330 mln euro zrealizuje PKP PLK. Chodzi o infrastrukturę liniową (np. wymianę przestarzałych elementów, elektryfikację niektórych odcinków) i punktową (np. obiekty obsługi podróżnych: przystanków, wiat, kładek dla pieszych). Przewidziano też rozwój systemów sterowania ruchem i informacji pasażerskiej. W sumie ma być przebudowanych 548 km linii kolejowych. PKP PLK ogłosiły już przetargi na opracowanie dokumentacji dla inwestycji planowanych do wsparcia przez Program Polska Wschodnia.

Modernizacja infrastruktury kolejowej poprawi dojazd do głównych miast makroregionu (nie tylko wojewódzkich) i dostęp do oferowanych przez nie usług publicznych: pracy, edukacji, opieki zdrowotnej. Polepszy także skomunikowanie Polski Wschodniej z resztą kraju. Jeśli chodzi o wsparcie rozwoju infrastruktury drogowej i komunikacji publicznej, to na dofinansowanie mogą liczyć tworzenie i rozbudowa ekologicznych zintegrowanych sieci transportu miejskiego i przyczyniających się do lepszego skomunikowania stolic województw Polski Wschodniej i ich obszarów funkcjonalnych z siecią dróg krajowych.

— Na wszystkie te działania mamy w programie 916 mln euro — informuje Iwona Wendel. Bardzo ważną cechą wszystkich programów unijnych jest ich uzupełnianie się. Widać to szczególnie przy budowie szlaków komunikacyjnych. Mimo dużej skali inwestycji sieć dróg krajowych, w tym autostrad i dróg ekspresowych, wymaga dalszego rozwoju. Dlatego wyzwaniem na najbliższe lata będzie kontynuowanie inwestycji na głównych ciągach dróg krajowych, a szczególnie zapewnienie połączeń między dużymi aglomeracjami i punktami styku z innymi formami transportu, w tym portami, lotniskami, terminalami intermodalnymi. Dlatego, jak wskazuje Jan Krynicki, Program Budowy Dróg Krajowych 2014-2023 przewiduje wiele zadań, które skomunikują także Polskę Wschodnią z resztą kraju.

Dla województw lubelskiego i podkarpackiego najważniejsze są inwestycje w drogi ekspresowe S17 i S19. Dokończenie S17 między Warszawą a Lublinem znacząco skróci czas przejazdu między tymi miastami. A odcinek od Lublina do wschodniej granicy pozwoli szybko dojechać z tamtych rejonów do centrum kraju i dalej na zachód np. autostrada A2. Ważna jest też droga ekspresowa S19 od Lublina do Rzeszowa. — W połączeniu z autostradą A4 oznacza dla mieszkańców województwa podkarpackiego usprawnienie przejazdu w kierunkach zachodnim i północnym — mówi Jan Krynicki.

Istota północy

Także wiele inwestycji w portach morskich nie doszłoby do skutku bez unijnego wsparcia. W nowej perspektywie będzie na nie z POIiŚ 882,56 mln euro i CEF (instrument „Łącząc Europę”) — 644,39 euro, czyli w sumie 1,53 mld euro. Nasze porty od lat korzystają z rosnącego morskiego potencjału. Rosną zdolności przeładunkowe, sprawność operacyjna, jakość usług. Porty ciągle muszą znacząco modernizować swoją infrastrukturę, aby przyjmować coraz dłuższe, szersze i głębiej zanurzone jednostki.

— A są to inwestycje, którym zarządy portów nie są w stanie samodzielnie podołać. Sama przebudowa infrastruktury hydrotechnicznej jest bardzo kosztowna. Potrzebne są nowe konstrukcje nabrzeży, większe obrotnice dla statków i pogłębienie kanałów portowych. Rośnie też zapotrzebowanie na place składowe, wydajniejsze połączenia z siecią kolejową, zmodernizowane portowe stacje kolejowe i bocznice, parkingi i dojazd do dróg krajowych o odpowiedniej nośności i przepustowości. Z tymi zadaniami wiążą się też inwestycje urzędów morskich w głębsze i szersze tory podejściowe do portów — wylicza Krzysztof Szymborski, prezes BCT Bałtyckiego Terminalu Kontenerowego (BCT). W zamożniejszych krajach od ponad 20 lat buduje się nieomal bezobsługowe terminale przeładunkowe.

Wywiezienie towarów wymaga zwiększenia liczby pociągów, lokomotyw i wagonów, a także sprawniejszych operatorów i przewoźników wyposażonych w nowoczesne platformy teleinformatyczne. — W 2012 r. rozpoczęliśmy największy w naszej historii program inwestycyjny wart ponad 200 mln złotych. W jego ramach realizujemy dwa najważniejsze projekty inwestycyjne współfinansowane przez UE z Programu Infrastruktura i Środowisko. Obejmują one zakupy suwnic nabrzeżowych i innego sprzętu przeładunkowego, modernizacje placów składowych i wdrożenie systemów informatycznych. Dofinansowanie z funduszy unijnych wyniosło około 70 mln złotych. Projekty informatyczne i zakupy sprzętu są dofinansowywane w 30 proc., a prace budowlane w 50 proc. — wyjaśnia Krzysztof Szymborski. Przewozy intermodalne w Polsce (według masy towarów) rosną po 7-8 proc.

spiera transport

rocznie (dane za lata 2012-2014; Urząd Transportu Kolejowego), gdy na Zachodzie o około 2 proc. Eksperci przewidują, że za dziesięć lat zapotrzebowanie na przeładunki w polskich portach osiągnie 4 mln TEU. Terminal DCT Gdańsk przez niespełna osiem lat swojej działalności dwukrotnie skorzystał z dofinansowania z Programu Infrastruktura i Środowisko.

— Złożyliśmy dwa uzupełniające się projekty: w ramach drugiego etapu budowy terminala na rozbudowę bocznicy i zakup sprzętu, a w ramach trzeciego etapu na zakup sprzętu. Za unijne pieniądze w pierwszej turze konkursu zrealizowaliśmy rozbudowę bocznicy kolejowej i kupiliśmy specjalistyczny sprzęt do usług na terminalu kontenerowym DCT Gdańsk. W drugiej turze rozbudowaliśmy place składowe, kupując dodatkowy sprzęt, a część pieniędzy przeznaczyliśmy na modernizację infrastruktury. Łącznie w obu turach konkursowych uzyskaliśmy ponad 60 mln zł dofinansowania — opowiada Grzegorz Pawłowski, kierownik ds. strategicznych i prawnych DCT Gdańsk.

W sektorze intermodalnym beneficjentami będą prawdopodobnie operatorzy terminali intermodalnych i przedsiębiorcy świadczący lub zamierzający świadczyć usługi w tej dziedzinie oraz podmioty zajmujące się wynajmowaniem (leasingiem) taboru kolejowego. W transporcie wodnym śródlądowym beneficjentami będą organy administracji gospodarujące wodami i żeglugą na śródlądowych drogach wodnych, a w transporcie morskim: zarządy portów Gdańsk, Gdynia, Szczecin, Świnoujście, a także urzędy morskie, służby ratownictwa morskiego oraz zarządcy kolejowej lub drogowej infrastruktury dostępu do portów morskich.

Pieniądze dla regionów

Jednym ze źródeł współfinansowania inwestycji transportowych są programy regionalne. Zarządzają nimi Urzędy Marszałkowskie. Do 16 RPO trafi około 31,3 mld euro, z czego ponad 4,8 mld euro będzie przeznaczone na dofinansowanie inwestycji i przedsięwzięć związanych z transportem. Na przykład w Wielkopolsce najważniejszymi przedsięwzięciami transportowymi są: budowa obwodnicy Gostynia w ciągu drogi wojewódzkiej nr 434, budowa obwodnicy Obornik w ciągu drogi wojewódzkiej nr 178 i rozbudowa układu komunikacyjnego Wronki — autostrada A2 wraz z budową obwodnicy Wronek. — Trwa opracowywanie koncepcji projektowych wraz z uzyskaniem decyzji środowiskowych dla budowy obwodnic Gostynia, Obornik i Wronek. Umożliwią one realizację tych zadań w systemie „zaprojektuj i wybuduj” — mówi Wojciech Jankowiak, wicemarszałek województwa wielkopolskiego.

Nowoczesna komunikacja

Zwiększeniu spójności komunikacyjnej Wielkopolski i innych regionów ma służyć także wspieranie rozwoju transportu kolejowego. — Przewidujmy dalszą modernizację linii kolejowych o istotnym znaczeniu dla systemu regionalnych przewozów pasażerskich w Wielkopolsce. Dużym projektem jest zaplanowana modernizacja linii kolejowej nr 354 Poznań Główny — Piła Główna — opowiada Wojciech Jankowiak. Województwo Wielkopolskie zamierza też kupić 12-13 czteroczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych, a pięć gruntownie zmodernizować. — Koleje Wielkopolskie planują też zakup czterech dwuczłonowych spalinowychzespołów trakcyjnych — dodaje Wojciech Jankowiak. Z kolei Małopolska zyska dzięki unijnemu wsparciu około 270 km nowych lub zmodernizowanych dróg. A władze województwa podkarpackiego planują wykorzystać dofinansowanie m.in. na modernizację ponad 100 km linii kolejowych i 273 km dróg.

Na Pomorzu szykuje się modernizacja 110 km linii kolejowych i 150 km dróg, natomiast w województwie zachodniopomorskim m.in. przebudowa lub modernizacja 190 km dróg. W Warszawie sztandarowym największym przedsięwzięciem jest budowa metra. W ramach Regionalnego Programu Województwa Mazowieckiego (RPO WM) stolica będzie korzystała z unijnych pieniędzy na transport publiczny poprzez stworzony do tego instrument nazwany Zintegrowane Inwestycje Terytorialne (ma taki każda stolica województwa, a także ewentualnie i inne miasta, jeśli władze regionu tak postanowią).

— U nas będzie to wydzielona pula pieniędzy dla Warszawy i okalających ją 39 gmin, które razem stanowią tzw. Warszawski Obszar Funkcjonalny. W jego ramach na rozbudowę systemu sieci parkingów „Parkuj i jedź” będzie przeznaczone ponad 33 mln euro, a na rozwój systemu tras rowerowych ponad 63 mln euro, które będą realizowały politykę transportu niskoemisyjnego — wyjaśnia Michał Olszewski, wiceprezydent Warszawy.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: Marcin Bołtryk Projekt „Puls Funduszy Unijnych” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna.

Najważniejsze dzisiaj

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Puls Inwestora / Unia nieustannie wspiera transport