Gazele Biznesu 2016 trzymają się mocno...

PROF. JERZY CIEŚLIK MGR MARIUSZ ŁOPACIŃSKI Centrum Przedsiębiorczości Akademia Leona Koźmińskiego
26-12-2016, 22:00

Polskie Gazele Biznesu pod wieloma względami różnią się od podobnych firm z innych krajów rozwiniętych. Co ważne — różnią się na plus

W porównaniu z ubiegłorocznym rankingiem 17. edycja uwzględniająca dane za rok 2015 pokazuje niewielką tendencję wzrostową. O 2 proc. wzrosła liczba firm uwzględnionych w zestawieniu (z 4304 do 4386). O tyleż wzrosło łączne zatrudnienie, natomiast sprzedaż zwiększyła się o 6 proc.

W tej dziedzinie tendencje w Polsce nie odbiegają od zaobserwowanych w innych krajach wysoko rozwiniętych. Badacze amerykańscy twierdzą nawet, że kończy się era, w której o przyrostach sprzedaży i zatrudnienia decydowała nieliczna grupa Gazel, wyróżniająca się spektakularnymi sukcesami. Obecnie dystans dzielący firmy rozwijające się bardzo szybko i stosunkowo wolno uległ wyraźnemu spłaszczeniu.

Struktura branżowa

Jeżeli przyjrzeć się strukturze branżowej rankingu, na szczególną uwagę zasługują dwie tendencje. Pierwsza to postępująca koncentracja firm uczestniczących w rankingu w dwóch gałęziach gospodarki — przemyśle oraz handlu. Co ciekawe, o ile w ubiegłych latach szły niejako „łeb w łeb”, w tegorocznym rankingu przemysł wysunął się zdecydowanie na czoło.

Gazele przemysłowe przeskoczyły handel, zarówno jeśli chodzi o liczbę firm, jak też udział w sprzedaży, natomiast w przypadku zatrudnienia ich przewaga jest wręcz miażdżąca. Na Gazele przemysłowe przypada aż 57 proc. zatrudnienia wszystkich firm z rankingu, podczas gdy na firmy handlowe — tylko 20 proc. W kontekście zmiany priorytetów w dziedzinie polityki przemysłowej w Unii Europejskiej i w Polsce oraz wspierania procesu reindustrializacji taka struktura gałęziowa polskich Gazel jest korzystna.

Wielkość firm

Skąd się bierze tak znaczny i rosnący udział Gazel przemysłowych w rankingu? Wyjaśnienia należy szukać przede wszystkim w odmiennej strukturze według wielkości firm uczestniczących w rankingu. Warto tu przypomnieć ograniczenia formalne udziału w rankingu, a więc minimalne przychody ze sprzedaży 3 mln zł, a maksymalne 200 mln zł w roku bazowym (2013).

W tym przedziale plasują się przede wszystkim firmy małe i średnie. Ograniczenia te nie eliminują firm mikro (do 9 zatrudnionych) czy dużych (250 i więcej zatrudnionych). W całej zbiorowości Gazel firmy małe i średnie rzeczywiście dominują, natomiast wśród Gazel przemysłowych główną rolę odgrywają większe podmioty. Rola dużych firm przemysłowych jest szczególnie widoczna w zatrudnieniu. Przeciętne zatrudnienie wśród wszystkich Gazel Biznesu wynosi 90 osób, a wśród przemysłowych 130.

Wiek

Ciekawostką rankingu polskich Gazel jest wciąż znacząca liczba firm zarejestrowanych przed wprowadzeniem zmian ustrojowych, czyli przed 1991 r., i w ich trakcie. Wielu właścicieli tych przedsiębiorstw rozpoczęło działalność w czasach PRL. Firmy te nadal stanowią około 12 proc. ogólnej liczby Gazel Biznesu, ale zatrudniają 17 proc. wszystkich pracowników.

Jednak czołowa grupa to firmy założone w latach 90., a więc w okresie burzliwego rozkwitu polskiej przedsiębiorczości. W kolejnych latach rośnie liczba młodszych Gazel, powstałych po roku 2000. W 17. rankingu stanowią one już 44 proc. wszystkich uczestników. Młody wiek sprawia, że mają relatywnie mniejszy wkład do sprzedaży ogółem i zatrudnienia niż firmy starsze, ale jeśli chodzi o przyrost sprzedaży, radzą sobie zupełnie dobrze. Jeśli chodzi o Gazele przemysłowe, to ich struktura wiekowa nie odbiega w istotnie od struktury całej zbiorowości firm w rankingu.

27,5 proc., co przekłada się na średnioroczny wzrost w granicach 13 proc. W tej dziedzinie obserwujemy jednak duże zróżnicowanie. Stosując obowiązujące w systemie OECD/EUROSTAT standardy statystyczne dotyczące dynamiki wzrostu firm, dokonaliśmy podziału podmiotów uczestniczących w rankingu Gazel Biznesu na trzy kategorie: bardzo szybko rosnące — średniorocznie ponad 20 proc.; szybko rosnące — średniorocznie w przedziale 10-20 proc.; umiarkowanie rosnące — do 10 proc. rocznie.

Rozkład Gazel ze względu na dynamikę wzrostu jest bardzo zrównoważony, zarówno jeśli chodzi o liczbę firm w poszczególnych kategoriach, jak też udział w sprzedaży i zatrudnieniu. Zgodnie z oczekiwaniami bardzo szybko rosnące Gazele mają nieproporcjonalnie duży udział w przyroście sprzedaży. Dużym zaskoczeniem jest to, że Gazele przemysłowe nie odbiegają od średniej, jeśli chodzi o dynamikę wzrostu.

Mają relatywnie duży udział w grupie firm zwiększających średniorocznie sprzedaż o ponad 20 proc. Wynosi on 35 proc. wobec średniej 33,7 proc. Zaskoczenie wynika z tego, że w świetle badań prowadzonych w wielu krajach Gazelom przemysłowym trudno jest dotrzymać kroku w tej dziedziniepodmiotom działającym w usługach (zwłaszcza high-tech) czy firmom handlowym. Czyżby polskie Gazele przemysłowe znalazły receptę na przyspieszony wzrost, nieznaną podobnym firmom w innych krajach? Kwestia ta z pewnością wymaga pogłębionej analizy.

Czas na korekty

17. edycji rankingu to olbrzymi dorobek i pokaźny zbiór danych o dynamicznym segmencie polskiej przedsiębiorczości. Jednolite zasady tworzenia rankingu w ciągu kilkunastu lat to niewątpliwy atut tego złożonego pod względem merytorycznym i organizacyjnym przedsięwzięcia. Ale życie idzie naprzód i pewne zmiany wydają się potrzebne.

Pierwsza to wydłużenie o rok okresu pomiaru dynamiki wzrostu. Przemawia za tym fakt, że w 2007 r. wprowadzony został standard pomiaru dynamiki Gazel w systemie statystycznym OECD/EUROSTAT, oparty na dłuższym o rok okresie. Druga rekomendacja wynika z silnej i rosnącej pozycji Gazel przemysłowych w rankingu „PB”. To niewątpliwie ewenement w skali światowej i warto tę specyfikę podkreślać. Jednym z rozwiązań byłoby stworzenie podrankingu Gazel przemysłowych i pokazywanie ich odrębnie zarówno w rankingu ogólnopolskim, jak też na poziomie województw. © Ⓟ

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: PROF. JERZY CIEŚLIK MGR MARIUSZ ŁOPACIŃSKI Centrum Przedsiębiorczości Akademia Leona Koźmińskiego

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu

Puls Biznesu

Inne / Gazele Biznesu 2016 trzymają się mocno...