Nieprawidłowy wybór audytora

IZABELA PRUSZYŃSKA, radca prawny, Russell Bedford Dmowski i Wspólnicy Kancelaria Adwokacka sp.k.
opublikowano: 27-03-2017, 22:00

Kierownik jednostki nie może dokonywać wyboru audytora.

Zasady wyboru audytora do zbadania sprawozdania finansowego reguluje artykuł 66 ust. 4 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym takiego wyboru dokonuje organ zatwierdzający sprawozdanie finansowe jednostki. W przypadku spółek kapitałowych takim organem zatwierdzającym sprawozdanie będzie zgromadzenie wspólników bądź walne zgromadzenie akcjonariuszy. Wprawdzie ustawa dopuszcza odmienne uregulowanie tej kwestii w statucie, umowie lub innych wiążących jednostkę przepisach prawa, niemniej jednak nawet wtedy takiego wyboru nie może dokonać kierownik jednostki (zarząd w sp. z o.o. i spółce akcyjnej, komplementariusze w spółce komandytowej czy wspólnicy prowadzący sprawy spółek osobowych). W związku z powyższym, pojawia się pytanie o konsekwencje prawne nieprawidłowego wyboru audytora, gdy np. wyboru dokona organ nieuprawniony albo też umowa z tym audytorem zostanie zawarta bez zgody wymaganej przepisami.

Art. 66 ust. 5 ustawy o rachunkowości stanowi natomiast, że to kierownik zawiera z audytorem umowę o badanie lub przegląd sprawozdania finansowego, jednak zgodę na zawarcie tej umowy musi wyrazić organ dokonujący wyboru podmiotu badającego sprawozdanie finansowe — przykładowo w przypadku sp. z o.o. będzie to zgromadzenie wspólników. Pamiętać należy, że wynik finansowy okresu oraz stan aktywów i pasywów na koniec tego okresu prezentowane w sprawozdaniu finansowym stanowią podstawową informację o kondycji finansowej jednostki. Są także okazją do oceny pracy kierowników jednostki. W rezultacie powierzenie kierownikom jednostki wyboru audytora prowadziłoby do możliwości kwestionowania wiarygodności tych wyborów i ich bezstronności — stąd też taki, a nie inny kształt regulacji przywołanego powyżej art. 66 ust. 4 i 5 ustawy. Brak tej zgody w postaci braku uchwały zgromadzenia wspólników o wyborze audytora skutkuje tym, że zgodnie z art. 17§1 Kodeksu spółek handlowych taka umowa jest nieważna. Pamiętać jednak należy, że istnieje możliwość potwierdzenia dokonanej czynności pomimo braku wcześniejszej zgody, przy czym właściwy organ powinien wydać taką zgodę w terminie nie późniejszym niż w ciągu dwóch miesięcy.

Niewłaściwy wybór biegłego rewidenta do zbadania sprawozdania finansowego może mieć jeszcze dalej idące konsekwencje, poza sankcją nieważnością tej czynności. Pamiętać bowiem należy, że choć sama ustawa o rachunkowości nie określa zasad podziału zysku lub pokrycia strat w spółce, to wprowadza w art. 53 warunek, żeby przed podziałem zysku lub pokryciem strat sprawozdanie finansowe jednostki zostało zatwierdzone, a wcześniej — jeżeli wymaga tego ustawa — żeby zostało zatwierdzone przez wybranego audytora.

Badania przeprowadzonego przez niewłaściwie wybranego biegłego nie będzie można uznać na gruncie ustawy o rachunkowości za prawidłowe, a w rezultacie podział lub pokrycie wyniku finansowego netto na podstawie takiego badania również będzie nieważny z mocy prawa. Konsekwencje wypłaty dywidendy wspólnikowi w takim przypadku, bez spełnienia ustawowych przesłanek, a więc jako nienależnej wypłaty, reguluje art. 198 Kodeksu spółek handlowych. Artykuł ten nakazuje zwrot wypłaty otrzymanej przez wspólników wbrew przepisom prawa lub postanowieniom umowy. Co więcej, przepis ten konstytuuje solidarną odpowiedzialność członków zarządu z takim wspólnikiem.

© ℗
Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Podpis: IZABELA PRUSZYŃSKA, radca prawny, Russell Bedford Dmowski i Wspólnicy Kancelaria Adwokacka sp.k.

Polecane

Inspiracje Pulsu Biznesu